Abstrakt PL:

Celem opracowania jest analiza charakteru zmian strukturalnych stojących za zmianami realnego kursu walutowego na Litwie, Łotwie i w Polsce, a więc w krajach, które stosowały albo system kursu sztywnego, albo system kursu płynnego. Wykorzystano strukturalny model wektorowej autoregresji i wyróżniono trzy rodzaje wstrząsów: podażowe, popytowe i pieniężne. Okazało się, po pierwsze, że realne kursy walutowe były kształtowane przez: (1) wstrząsy popytowe przed przystąpieniem analizowanych krajów do UE, a w przypadku Polski, także po roku 2004; (2) wstrząsy podażowe w przypadku lita i łata po roku 2004. Po drugie, ustalono, że w dwóch krajach bałtyckich doszło w czasie kryzysu do stopniowej eliminacji przeszacowania ich walut, które dokonało się kosztem przeniesienia ciężaru dostosowania na sferę realną. W Polsce natomiast kurs walutowy przestrzelił w początkowej fazie kryzysu wolną od wstrząsów ścieżkę, a następnie wpływ wstrząsów na kurs stopniowo zanikał.(abstrakt oryginalny)

Abstrakt EN:

Despite the fact that all Central European countries are member states of the European Union and have a common goal as to the monetary integration, which is euro adoption in the future, they stick to various exchange rate regimes. The goal of this study is the identification of structural shocks behind the changes of real exchange rates in Lithuania, Latvia and Poland, i.e. countries that chose to adopt either hard peg or floating. The analysis was carried out within the framework of structural vector autoregression (SVAR) model and structural shocks were divided into three categories: supply, demand and monetary shocks. The main findings were as follows. Firstly, it turned out that real exchange rates were shaped by: (1) demand shocks before the EU accession of all three countries and in the case of Poland also after 2004; (2) supply shocks in the case of the Lithuanian lit and the Latvian lat after 2004. Secondly, it was found that in two Baltic states a gradual elimination of overvaluation of their currencies took place during the crisis although at the expense of a shift in the burden of an adjustment on real output. In Poland real exchange rate overshot its free of (structural) shocks path at the initial stage of the crisis and then gradually adjusted to it.(original abstract)

Język:

pol